Ach ja, de donkere dagen staan weer voor de deur. Hoe brengen we toch wat warmte en licht in huis nu het buiten steeds kouder en vroeger donker wordt? Terwijl ik deze column schrijf is het 11 november – Sint Maarten. Als kind was ik in deze periode al een tijdje druk in de weer met het knutselen van mijn lampion. Op 11 november trotseerden we dan wind en regen, met niets meer dan een klein vlammetje in een papieren lampion, op jacht naar zoetigheid. Uiteraard met ook de mooiste en op school geleerde nieuwe Sint Maarten liedjes. Hoewel, de oude ‘laidjes mit grunneger teksten’ bleven zeker altijd op het repertoire staan. Eerlijk gezegd dacht ik toen niet na over het ontstaan van deze traditie; het draaide om het avontuur en natuurlijk het snoep.
Sint Maarten, oftewel Martinus, was iemand die zijn warmte deelde – letterlijk. Op een ijskoude dag, bij de poorten van Amiens, kruiste hij het pad van een verkleumde bedelaar. Hij had niets meer te geven, behalve zijn mantel, een kostbaar bezit en symbool van zijn rang als soldaat. Waar anderen wegkeken, pakte Martinus zijn zwaard, sneed zijn mantel in tweeën en gaf de helft aan de man in nood.
Wist u trouwens dat het woord “palliatieve zorg” een link heeft met deze legende? Het Latijnse woord voor mantel is “pallium”. De mantel stond symbool voor bescherming, warmte en zorg – precies de waarden die centraal staan in de palliatieve zorg. Net zoals Martinus zijn mantel deelde, proberen wij in de zorg ook een stukje licht en geborgenheid te brengen waar het donker dreigt te worden.
Nu als volwassene en als geestelijk verzorger werkend in de palliatieve zorg, merk ik toch ook wel de warmte die het mij geeft als ik mag delen van mijn tijd en aandacht. Misschien is het niet altijd een groot gebaar, maar juist die kleine momenten van aandacht, een luisterend oor, een bemoedigende glimlach, een rakend en of ontroerend gesprek, kunnen een wereld van verschil maken voor iemand die het moeilijk heeft. In deze periode, waarin de avonden langer en de nachten kouder zijn, kunnen we allemaal wat van het licht van Sint Maarten meenemen. Door te delen, te zorgen en elkaar te steunen, brengen we samen warmte in de donkere dagen. Of het nu gaat om een stukje tijd, een vriendelijk woord of simpelweg een luisterend oor – het zijn de kleine vonkjes die het verschil maken.
En laten we dit vuur voor onszelf én voor elkaar brandend houden en meenemen in de adventstijd. De tijd om verwachtingsvol uit te zien naar het licht dat komt.